Heel de wereld drinkt gewoon thee. Van losse blaadjes of met een zakje, maar het is thee. De Argentijnen (en Uruguayanen) doen het anders - die drinken mate.
De cebador is degene die de mate prepareert. Hij neemt daarvoor een kommetje van een kalebas (de matecito). De matecito heb je natuurlijk ook in plastic, met logo’s van de Boca Juniors (voetbalclub), met de namen van toeristische plaatsen, met authentieke tekeningen… je kan het zo gek niet bedenken.
De matecito wordt gevuld met yerba (gedroogde blaadjes, net als thee), bijna tot de rand. Dan schudt de cebador ermee, zodat het fijne stof eruit gaat (bedek de matecito met je hand!). Vervolgens plaats je een ijzeren rietje (de bombilla) in de yerba. Een rietje? Tja, het is een hol buisje van metaal, en onderaan zit een soort minizeefje, een beetje als een thee-ei, maar dit dient juist om de yerba buiten de bombilla te houden, zodat je alleen water op zuigt.
Want de cebador schenkt vervolgens heet water langs de bombilla in de matecito (volg je het nog?), tot de matecito vol zit. Even laten trekken, en de cebador neemt het eerste sipje - hij drinkt tot het water weg is en schenkt dan water bij.
Rondom het drinken van mate hoort een hele ceremonie, al kan die overal uitgevoerd worden. En dan bedoel ik echt overal: met een groepje in een hostel, op een paadje in een nationaal park, wachtend op de bus met je familie, als gids samen met de buschauffeur in een bus vol toeristen (al rijdend)… en het kan vast nog gekker.
Officieel gaat het als volgt: nadat de cebador de eerste keer heeft gedronken, vult hij water bij en geeft de matecito aan de persoon links van hem, die deze aanpakt zónder ‘gracias’ te zeggen. Deze drinkt de mate en geeft het terug, waarna de cebador weer bijvult en het proces herhaalt wordt met de andere aanwezigen. Tot de smaak van de yerba af is, dan wordt er opnieuw gevuld. En pas als je ‘gracias’ zegt, krijg je niet meer!
Mate drinken doen Argentijnen overal - maar je hebt wel altijd heet water nodig. En dat is overal te vinden. Ten eerste koop je bij je matecite en bombilla ook een flinke thermoskan voor het hete water, maar mocht die leeg raken - bijvoorbeeld tijdens een dagje bij de Iguazú watervallen - dan ga je naar een restaurant, waar je de warmwatermachine opzoekt: je kan gewoon heet water tappen, speciaal voor mate!
En de smaak? Het lijkt op groene thee, een beetje bitter (amargo). Maar van mate wordt je wakker: het bevat mateine in, een mildere variant van caffeine. Dus ergens zijn die Argentijnen nog niet zo gek met hun mate: het is gezonder dan koffie!